środa, 7 marca 2018

Mary Wollstonecraft - prekursorka feminizmu

Mary Wollstonecraft była angielską prekursorką feminizmu, pisarką i filozofką. Termin feminizm jeszcze nie istniał, gdy Mary Wollstonecraft w końcu XVIII w. opublikowała esej Wołanie o prawa kobiet (A Vindication of the Rights of Women). W swojej książce postulowała edukację kobiet i zwiększenie udziału kobiet w życiu codziennym społeczeństwa. Pisarka domagała się niezależności intelektualnej, moralnej i finansowej dla przedstawicielek swojej płci.

Mary Wollstonecraft opublikowała kilka książek i niezwykle ucieszyło nas kiedy jedną z nich znalazłyśmy w zbiorach BE. Letters written during a short residence in Sweden, Norway, and Denmark - niewielkich rozmiarów druk w prostej, papierowej oprawie, stanowi zbiór listów z podróży po południowej części Skandynawii. Mary wyruszyła w podróż, aby wyleczyć złamane serce po zdradzie ukochanego. Obecnie samotna kobieta w podróży nikogo nie dziwi, jednak w XVIII wieku takie wyprawy należały do rzadkości. Mary nie wybrała się w daleką podróż jednak sama, towarzyszyli jej trzynastomiesięczna córeczka i niania :)
Listy nie zostały niestety wydane w języku polskim, mimo to zachęcamy do czytania w oryginale (np. w Elbląskiej Bibliotece Cyfrowej), bo jest to pozycja zdecydowanie godna uwagi.


Mary Wollstonecraft, Letters written during a short residence in Sweden, Norway, and Denmark, 1796, London, sygn. 91857





Poniżej prezentujemy fragment jednego z listów.

Moi towarzysze podróży zasnęli - na szczęście nie chrapali, a ja kontemplowałam, nie niepokojona pustymi rozmowami, noc, jakiej nigdy wcześniej nie widziałam ani nie czułam, oszałamiającą zmysły, uspokajającą serce. Powietrze było balsamiczne, coraz świeższe, gdy zbliżał się poranek, i moje doznania były coraz bardziej zmysłowe. Ogarnęło mnie dziwne, przyjemne uczucie, gdy całą sobą otworzyłam się na przyrodę.

Tłumaczenie pochodzi ze strony http://miastoksiazek.blox.pl

środa, 28 lutego 2018

Thesaurus Anatomicus, czyli osobliwe muzeum

Wśród traktatów medycznych zgromadzonych w Bibliotece Elbląskiej wyróżnia się Thesaurus Anatomicus autorstwa holenderskiego lekarza, anatoma i botanika Frederika Ruyscha, już przez nas częściowo opisany tu. Nie jest to jednak typowy atlas czy podręcznik dotyczący anatomii, a fascynujący przewodnik po muzeum (Kunstkammer) stworzonym przez Ruyscha.
Frederik Ruysch (1638 – 1731), holenderski lekarz, anatom i botanik dzięki fukcji praelectora (starszego) cechu chirurgów w Amsterdamie mógł legalnie pozyskiwać zwłoki do badań, nauczania i przygotowywania preparatów anatomicznych. Aby konserwować i przechowywać wykonane preparaty Ruysch opracowal formułę liquor balsamicum, która pozwalała na trwałe zachowanie tkanek. Niektóre z przygotowanych przez niego prepatów zachowały się do dzisiaj i są do zobaczenia tu.

Opis jednego z preparatów z muzeum F. Ruyscha

czwartek, 14 grudnia 2017

Konserwacja mocno uszkodzonej oprawy pergaminowej

Konserwacja książek w oprawach pergaminowych jest jednym z trudniejszych zadań z jakimi mierzy się konserwator w trakcie swojej pracy, zarówno ze względu na charakter samego materiału jak i obecność warstw barwnych czy rękopiśmiennych jakie niekiedy się na nich znajdują. Nadrzędną funkcją oprawy jest ochrona bloku, dlatego książka z uszkodzoną oprawą lub jej pozbawiona jest bardziej narażona na zniszczenia. Najprostszym sposobem zabezpieczenia uszkodzonego woluminu jest umieszczenie go w pudle ochronnym wykonanym z materiałów przyjaznych zabytkom. Zaletą tego rozwiązania jest możliwość zabezpieczenia dużej ilości woluminów, dzięki czemu mogą one bezpiecznie oczekiwać na konserwację-restaurację.
W ostatnim czasie w naszej pracowni konserwacji-restauracji doczekał się XVII-wieczny druk z mocno uszkodzoną pergaminową oprawą. Zapraszam do prześledzenia etapów pracy.

Johann Peter von Ludewig,  Reliquiae Manuscriptorum Omnis Aevi Diplomatum Ac Monumentorum, Ineditorum Adhuc, [Francofurti et Lipsiae] 1727, sygn. 92767/8
Druk po konserwacji.  

czwartek, 16 listopada 2017

Subtelne piękno pergaminu

Pergamin jest mocnym i trwałym materiałem, który może przetrwać setki lat jeśli tylko jest odpowiednio przechowywany. Nie dziwi zatem jego popularność jako materiału stosowanego na oprawy książek. Wiek XVI i XVII to czas, kiedy pergamin był powszechnie wykorzystywany przez introligatorów. W zbiorze starych druków Biblioteki Elbląskiej oprawy pergaminowe stanowią 18% wszystkich opraw.



czwartek, 5 października 2017

Konserwacja XIX- wiecznej elbląskiej gazety - finał.

W pierwszej części opisującej prace nad XIX-wieczną gazetą Elbinger Zeitung und Elbinger Anzigen, z którą można się zapoznać tutaj, skupiłam się na opisie badań prowadzonych nad zabytkiem. Dziś natomiast pokażę relację z przebiegu prac konserwatorskich oraz oczywiście ich efekt. Zapraszam!


poniedziałek, 11 września 2017

Szlakiem reformacji w Elblągu

W sobotę miałyśmy przyjemość gościć w murach biblioteki Elblążan jak i zagranicznych gości, którzy mieli okazję zapoznać się z historią elbląskiej reformacji. W ramach VII edycji cyklu Spotkań z przewodnikiem PTTK poprowadzonej przez Amadeusza Pfeifera i Bartosza Skopa zaprezentowałyśmy najciekawsze druki XVI-wiecznych reformatorów. 

Gimnazjum Elbląskie założone w 1535 roku było pierwszą szkołą protestancką na Pomorzu. Miało to znaczący wpływ na tematykę druków gromadzonych w funkcjonującej przy gimnazjum bibliotece. Choć na przestrzeni dziejów zbiory dawnej biblioteki gimnazjalnej zostały w znacznym stopniu uszczuplone, ich główny rdzeń zachowany jest do dziś w Bibliotece Elbląskiej. Wśród druków teologicznych przeważa piśmiennictwo protestanckie. Zachowało się wiele dzieł Marcina Lutra, Filipa Melanchtona oraz innych przedstawicieli myśli protestanckiej, które zaprezetowałyśmy licznie przybyłym spacerowiczom.

Wszystkie fot. Dominik Żyłowski